Σάββατο, 01 Νοε 2014
Διαφήμιση
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΥΤΙΝΑΣ PDF Εκτύπωση E-mail
Βυτίνα Ιστορία
Σημεία Ενδιαφέροντος  Moνές Χωριά

 

« Ως ουδέν γλύκιον της πατρίδος τοκείων γίγnεται είπερ εν αλλοδαπή ναίει απάνευθε τοκείων » Ομήρου Οδύσσεια ( 1-34 ) δηλαδή: « Δεν υπάρχει πιο γλυκό πράμα στον κόσμο από την πατρίδα και τους γονείς κι αν ακόμα κάθεσαι σ΄αρχοντικά παλάτια εις την πικρή ξενητειά κι από τους γονείς σου μακριά ».

gortynia

Η Δημοτική Ενότητα Βυτίνας βρίσκεται στη καρδιά της ορεινής  Γορτυνίας του νομού Αρκαδίας.  Εκτός  απο τη Βυτίνα, με τους συνοικισμούς των Λαστέικων και του Πυργακίου που τη συναποτελούν, η Δημοτική Ενότητα Βυτίνας περιλαμβάνει την Ελάτη, την Καμενίτσα με τον οικισμό Καρβούνι, την Λάστα με τον οικισμό Αγριδάκη, ταΜαγούλιανα με τον οικισμό Παν, το γνωστό και ως «Καμπέα», τη Νυμφασία και το Πυργάκι με τον οικισμό του Μεθυδρίου. Τα χωριά της Δημοτικής Ενότητας Βυτίνας, γνωστά στην ιστορία της Επανάστασης για τη θεμελίωση του Ελληνικού κράτους, είναι αξιόλογα το καθένα ξεχωριστά και αποτελούν πόλους έλξης και τουριστικό προορισμό επιπέδου.

Γνωστό τουριστικό θέρετρο, εδώ και έναν αιώνα περίπου, αλλά και κέντρο χειμερινού τουρισμού, κατά τα τελευταία 30 χρόνια, χάρη στο υγιεινό και ξηρό κλίμα της και τη θαυμάσια τοποθεσία της, στην καρδιά του όρους Μαίναλον, που είναι κυριολεκτικά πνιγμένη στα καταπράσινα έλατα. Αποτελεί τη πύλη προς τη Γορτυνία.

Η Βυτίνα είναι κωμόπολη της ορεινής Αρκαδίας, με περίπου 650 μόνιμους κάτοικους, που υπερδιπλασιάζονται, τόσο κατά την αιχμή της θερινής τουριστικής περιόδου, όσο και τα Σαββατοκύριακα του χειμώνα. Ανήκει στο Δήμο Γορτυνίας, χτισμένη σε υψόμετρο 1.033,66 μέτρων και απέχει 44 χλμ. από την πρωτεύουσα του Νομού, Τρίπολη, και 185 χλμ. από την Αθήνα, απόσταση που καλύπτεται πλέον άνετα μέσα σε ένα δίωρο.

Η Βυτίνα είναι κτισμένη, σχεδόν αμφιθεατρικά, και η θέα της γι΄αυτόν  που την επισκέπτεται από το δρόμο Τρίπολη – Αλωνίσταινα – Βυτίνα, είναι ανεπανάληπτη.

alt

Πίσω από τους λοφίσκους στα δυτικά , ρέει ο Μυλάων ποταμός. Ο Μυλάων πηγάζει από το Κεφαλόβρυσο Μεθυδρίου, 4-5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Βυτίνας, κι έχει κατεύθυνση παράλληλη προς τη μεγάλη πλευρά της κοιλάδας, από νοτιοδυτικά προς βορειοδυτικά.

alt

Από ανατολικά, νοτιοανατολικά, νότια και νοτιοδυτικά η Βυτίνα περιβάλλεται από τις παραφυάδες του Μαινάλου, τον Αγιο Λιά, την Πατερίτσα και την Μαδάρα, που το ύψος τους ξεπερνάει τα 1.600 μέτρα. Προς βορράν ο ορίζοντας ανοίγεται και σε βάθος 50 – 100 χιλιομέτρων διακρίνονται οι όγκοι των ορέων Παναχαικού, Αροανίων και Χελμού.

Στο άνοιγμα τούτο του ορίζοντα αφ΄ενός, και στα πυκνότατα ελατοδάση που υπάρχουν γύρω από τη Βυτίνα αφ΄ετέρου, οφείλεται το ξηρό κλίμα της Βυτίνας: υδρατμοί που μπορεί να έρχονται από το ιόνιο πελαγος, απομακρύνονται από το παραπάνω άνοιγμα από τους βόρειους ανέμους, η απορροφώνται από τα πυκνά  δάση.

Παρά το υψομετρό της, η Βυτίνα δεν έχει δύσβατη προσπέλαση. Εύκολα μπορεί να την επισκεφθεί κανείς από τον αυτοκινητόδρομο Αθήνας – Τρίπολης που συνεχίζει προς Βυτίνα, παράλληλα προς τους πρόποδες του Μαινάλου, περνώντας από το Λεβίδι, η ακολουθώντας τον θαυμάσιο δρόμο που περνάει μέσα από το Μαίναλο και το χωριό Αλωνίσταινα, σε μια μαγευτική διαδρομή 15 χιλιομέτρων ανάμεσα στα έλατα.

Η Βυτίνα είναι πνιγμένη στο πράσινο, έχει άφθονα και αρίστης ποιότητας νερά και κλίμα εξαίρετο για παραθερισμό.

Πρίν από το 1940, για το εξαιρετικό της κλίμα, ήταν τόπος αποθεραπείας ατόμων που έπασχαν από στηθικά νοσήματα.

Η περιοχή φημίζεται για το εξαίρετο μαύρο μάρμαρο.

Περπατώντας θα θαυμάσετε τα γραφικά καλντερίμια με τα πέτρινα σπίτια, χαρακτηριστικά δείγματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και τους ανθοστόλιστους κήπους τους, θα αγοράσετε ξυλόγλυπτα και άλλα διακοσμητικά αντικείμενα, καθώς και τα αγνά ξακουστά τοπικά προιόντα , όπως, τυροκομικά, ζυμαρικά, μέλι, καρύδια, όσπρια, βότανα, μαρμελάδες, αρωματικά αφεψήματα, όπως τσάι, ρίγανη, φλισκούνι κ.α.

alt

Υπάρχει σημαντική τουριστική υποδομή, με πολυτελή ξενοδοχεία αλλά και καταλύματα διαφόρων κατηγοριών, για κάθε βαλάντιο, καθώς και πληθώρα εστιατορίων, ταβερνών, καφετεριών, μπαρ καταστημάτων λαϊκών ειδών κ.λ.π.

alt

Οι φυσικές ομορφιές της Βυτίνας προσφέρουν πολλές δυνατότητες πολυήμερης και καλής παραμονής σε κάθε επισκέπτη η παραθεριστή. Η Βυτίνα διαθέτει ποικιλία ενδιαφερόντων που μπορούν να ικανοποιήσουν όλες τι προτιμήσεις. Έτσι, ο ζωγράφος βρίσκει ανεξάντλητα ερεθίσματα με την ποικιλία χρωμάτων και λουλουδιών την άνοιξη και το φθινόπωρο. Ο πνευματικός  επισκέπτης βρίσκει ησυχία για συγκέντρωση και περισυλλογή και πολλά επιστημονικά βοηθήματα στην εκεί υπάρχουσα Βιβλιοθήκη. Ο κάθε επισκέπτης η παραθεριστής μπορεί να κάνει ενδιαφέρουσες εκδρομές, ιδιαίτερα στις τοποθεσίες γύρω από τη Βυτίνα. Ο ορειβάτης δεν θα προλάβει όσες μέρες και αν μείνει, να ορειβατήσει περνώντας από τα πανέμορφα μονοπάτια που οδηγούν  ή στο  χιονοδρομικό κέντρο Οστρακίνα, πάνω στο Μαίναλο, η σε άλλες τοποθεσίες ειδυλλιακές. Η Βυτίνα είναι ορμητήριογια εκδρομές στην υπόλοιπη Γορτυνία και τα χιονισμένα ελατοδάση του Μαινάλου.

«Ο επικρατέστερος τύπος ονόματος είναι Βυτίνα ή Βιτίνα και προέρχεται είτε απο αρχαίο γυναικείο  όνομα Βιτίνα είτε απο τις αρχαίες Ελληνικές λέξεις πυτίνη ή βυτίνη “ [ΤΟΠΩΝΥΜΙΚΑ ΒΥΤΙΝΑΣ, Αθαν. Θ. Λαμπρόπουλος, Βυτίνα 2004]. Κατά μία άλλη εκδοχή η λέξη είναι σχετική με την λέξη βυθός και προέρχεται από το ότι η  παιλιά κωμόπολη ήταν χτισμένη στο βάθος λεκάνης που περιβαλλόταν από λόφους.

Τρίτη εκδοχή είναι ότι η ονομασία Βυτίνα είναι Σλαβικό τοπωνύμιο.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Οι πρώτοι οικισμοί στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται η Βυτίνα χτίστηκαν περί το 350 μ.Χ., στη θέση της αρχαίας πόλης Μεθύδριον.

Το χωριό άρχισε να ακμάζει ήδη από τον 17ο αιώνα. Τον 18ο αιώνα, μετά την ανακατάληψη της Πελοποννήσου από τους Τούρκους (1715), η Βυτίνα υπήγετο στην Αρχιεπισκοπή Δημητσάνας (από το 1718).

Το 1782, ιδρύθηκε Ελληνική Σχολή, ενώ το 1808 λειτούργησε στη Σχολή Βιβλιοθήκη, δωρεά του Βυτιναίου ΄Ανθιμου Παπαρρηγόπουλου.

Το 1821, ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, αποφάσισε στη Βυτίνα, μαζί με άλλους πρόκριτους τα σχετικά με την πολιτική οργάνωση του Αγώνα.

Τα στρατεύματα του Ιμπραήμ, προκειμένου να πτοήσουν το ηθικό των ηρωικών αγωνιστών Βυτιναίων, αποπειράθηκαν επανειλημμένα να εξαφανίσουν το χωριό, πυρπολώντάς το 7 φορές κατά τη διετία 1825-26 και τότε μάλιστα, η Βυτιναία ηρωίδα Ελένη Λιαροπούλου, για να μην υποδουλωθεί, έπεσε με αυτοθυσία από τα υψώματα του βράχου Κότρωνα και αυτοκτόνησε.

Η Βυτίνα έχει αναδείξει πολλούς επιστήμονες, ανθρώπους του πνεύματος, εμπόρους κ.λ.π.

Ανάμεσά στους κορυφαίους, κατά τον 19ο αιώνα, είναι:

. Kωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος (1815-1891) ο συγγραφέας της Ιστορίας του Ελληνικού ΄Εθνους

. Βασίλειος Οικονομίδης (1814-1894), ο διάσημος Νομοδιδάσκαλος και πατέρας της Ελληνικής Πολιτικής Δικονομίας

. Παναγιώτης Ποταγός (1838-1903), ο γιατρός, εξερευνητής και ευεργέτης της Ασίας και της Αφρικής, για τον οποίο μάλιστα, ο εκ Βυτίνης καταγόμενος ιατροφιλόσοφος Ανδρέας Καπογιαννόπουλος (1918-2012), εξέδωσε το 1987 το βιβλίο: Παναγιώτης Ποταγός- Ο Λησμονημένος Οδυσσέας της Αφρικής και της Ασίας.

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ - ΑΡΧΑΙΑ - ΠΑΡΚΑ - ΠΗΓΕΣ - ΣΠΗΛΑΙΑ

alt

 

 

 

alt

 

alt

Πηγές - Βρύσες

alt

Σπήλαια - Καταβόθρες

alt

Ποτάμια

¨ Ο Μαλοίτας πηγάζει από το Μεθύδριο και ενώνεται με τον Μυλάοντα στη θέση διπόταμα κοντά στην Βυτίνα

¨ Ο Μυλάοντας έχει τις πηγές του στο Ναυαρίνο κυλάει δυτικά στην Βυτίνα , διασίζει την Καμενίτσα και χύνεται στον Λάδωνα.

¨ Ο Λούσιος ή Γορτύνιος πηγάζει από την Καρκαλού, περνέι από την Δημητσάνα και χύνεται στν Αλφειό . Ο Παυσανίας λέει ότι εκεί έλουσαν τον νεογέννητο Δία

alt

Μονές

Μονή Κερνίτσας. Η Ιερά Μονή Κερνίτσας ιδρύθηκε το 1105 και ανακαινίστηκε το 1567. Βρίσκεται έξω από το γειτονικό χωριό Νυμφασία, σε απόσταση 2 χλμ,.περίπου.

Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου Βαλτεσινίκου. Η υπάρχουσα σφραγίδα αναγράφει «5 Μαρτίου 1625»

Μονή Φιλοσόφου. Δυτικά της Δημητσάνας, σε απόσταση 11 χιλ. Η παληά μονή ιδρύθηκε πάνω στα βράχια μιάς χαράδρας του Λούσιου ποταμού, το 963.

Μονή Αιμυαλών. 4 χιλ. ΝΑ της Δημητσάνας, σφηνωμένο στο βράχο.

Μονή Προδρόμου. 15 χιλιόμετρα απο τη Στεμνίτσα, ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα.

Το μοναστήρι της Σφυρίδας. Εορτάζει στις 23 Αυγούστου. Απέχει απο τη Βυτίνα μιάμιση ώρα πορείας.

Ιερά  Μονή Αγίων Θεοδώρων. Απέχει μία ώρα πορείας απο την Βυτίνα.

 

ΧΩΡΙΑ

Η ΝΥΜΦΑΣΙΑ ΤΟ ΧΩΡΙΟΤΩΝ ΝΥΜΦΩΝ

Η επιφάνειά της είναι 1127 τετραγωνικά χιλιόμετρα.  Η παλιά ονομασία του χωριού ήτανε «ΓΡΑΝΙΤΣΑ» και σημαίνει δενδρότοπος, από το γεγονός ότι εις την περιοχή του αφθονούν τα ήμερα βελανιδοφόρα δένδρα και κυρίως αποδίδεται εις τα δένδρα ( Δρύς ) εκείνα που τα κλωνάρια τους κι ο κορμός τους καλύπτονται με τριχώματα ( μόσχλια ).

 

ΕΛΑΤΗ

Μπροστά μου κάτω, χαμηλά, βλέπω ΄να χωριουδάκι, που ο θεός ίσως εκεί το έβαλε στο δάσος για δραγάτη…

Είναι ο Γαρζενίκος ή το Δίρρεμα η σημερνή Ελάτη, τριγυρισμένη όλη απ΄τα έλατα και μ΄ομορφιά γεμάτη!

Οι περισσότεροι απ΄τους κατοίκους της   πήγαν στη Μεσσηνία, ιδιαίτερα στης Καλαμάτας το « Νησί » και λίγοι στην Ηλία

Από τότε έμεινε το χωριό με λίγους πια κατοίκους, που βλέπαν τα παλιά χαλάσματα τους γκρεμισμένους τοίχους…

Τη μάχη τους θυμήθηκα εκεί στο Κανελλάκι, ο Ιούνιος του 43 ήτανε για μας μαύρο καλοκαιράκι

Εβδομήντα ήταν οι γερμανοί εκεί που σκοτώθηκαν, δεκατέσσερα τ΄αυτοκίνητα π΄όλα φωτιά γινήκαν…

 

ΚΑΜΕΝΙΤΣΑ

Μέσα σε μια ημικυκλική τοποθεσία, με απέραντο ορίζοντα, με πλούσια βλάστηση, με άφθονα νερά κτίστηκε η Καμενίτσα. Περιστοιχισμένη από πλούσια βλάστηση και πρίνια, καμουφλαρισμένη κατά τρόπο μοναδικό έγινε ο τόπος όπου ήρθαν και άραξαν οι καταδιωκόμενοι από τους Τούρκους για να γλυτώσουν την ατίμωση, την αιχμαλωσία και την βαραβρότητα όπως γίνεται λόγος στο σχετικό κεφάλαιο. Στο δυτικό μέρος το ποτάμι που περνάει μέσα από μια τεράστια χαράδρα μεταξύ Κότρωνα και Ανάληψης έχει σαν αποτέλεσμα να σχηματίζονται δροσερά ρεύματα τους καλοκαιρινούς μήνες και ποτέ η ζέστη να μη γίνεται ανυπόφορη όπως σε άλλα χωριά. Η  πρόσβαση   της είναι εύκολη .

 

ΜΑΓΟΥΛΙΑΝΑ

Τα Μαγούλιανα βρισκονται στη ΒΑ πλευρά της επαρχίας Γορτυνίας του νομού Αρκαδίας και είναι ένα από τα τρία ορεινά χωριά της Ελλάδος που έχουν μόνιμο πληθυσμό πάνω από 300 κατοίκους.

Είναι  ένα από τα γραφικότερα χωριά της ορεινής κεντρικής Πελοποννήσου με πυκνά δάση ελάτης στην περιφέρεια του, κτισμένο αμφιθεατρικά στη θέση του μεσαιωνικού φρουρίου « Αργυρόκαστρον » και με μεσημβρινό προσανατολισμό.

Σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων του, τα έτη 1925-30 ήταν η « χρυσή τουριστική περίοδος » για τα Μαγούλιανα, επειδή εθεωρείτο ως ένα από τα λίγα και πλέον υγιεινά τουριστικά κέντρα της Ελλάδος και συγκέντρωνε πλήθη τουριστών, ιδιαίτερα από την Αθήνα και τον Πειραιά.

Το τοπωνύμιο « Μαγούλιανα »,  σύμφωνα με την άποψη ορισμένων μελετητών,  σημαίνει « λόφος », « ύψωμα »κλπ. Καθότι η τοποθεσία των Μαγουλιάνων βρίσκεται σε ύψωμα, σε σχέση με τη γύρω περιοχή

Τα Μαγούλιανα  βρίσκονται σε υψόμετρο 1367 μ.

 

ΛΑΣΤΑ

Η Λάστα   βρίσκεται  ανατολικά στη ρίζα του βουνού , μέσα σε πλήθος δένδρων  όπως λεύκα- πλατάνια –καρυδιές –δαμασκηνιές   και πολλά άλλα  .

Η ονομασία της προέρχεται από τη λέξη Λάδων γιατί ανατολικά της τρέχει ο ποταμός Λάδων

Βρίσκεται σε μέρος ανοικτό κτισμένη για το λόγο αυτό το τραγούδι λέει

Τα  χρόνια  της  τουρκοκρατίας  η Λάστα  είχε σχολείο κατ εντολή του Πασά  και δεν πλήρωνε  χαράτσι  ( ΚΕΦΑΛΙΑΚΌ ΦΟΡΟ)

alt

alt

Πάνω:              Μαγούλιενα.                                                   Μονή Κερνίτσας

Κάτω: Ξυλόγλυπτη θύρα, στην Ελάτη.                                   Η πηγή στο Μεθύδριο.

 

alt

 

 

Χιονοδρομικό κέντρο στην Οστρακίνα. 14 χιλ. Απο την Βυτίνα.

full screen background image

 

 

Συνοψίζοντας, η Δημοτική Ενότητα Βυτίνας διαθέτει πλούσια ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά και φυσικό κάλλος. Παντού υπάρχουν ιστορικά κτίσματα, βυζαντινές εκκλησίες και μοναστήρια, κάστρα, αρχοντικά και αρχαιολογικοί χώροι.

Οι κατοικοί της που απασχολούνται στον πρωτογενή τομέα είναι κυρίως κτηνοτρόφοι ή υλοτόμοι, ενώ υπάρχει και παραγωγή δημητριακών προιόντων και μελιού. Οι επιχειρήσεις του δευτερογενούς τομέα είναι μονάδες μεταποίησης αγροτικών προιόντων και ξυλείας.

Όσον αφορά τον τριτογενή τομέα, κύρια απασχόληση είναι οι τουριστικές επιχειρήσεις, ξενώνες και άλλα τουριστικά καταλύματα.

Με τη σμίκρυνση των αποστάσεων και την βελτίωση του οδικού δικτύου, αξίζει να συνδυάσετε την επίσκεψή σας στη Βυτίνα με άλλα γειτονικά τουριστικά αξιοθέατα, όπως την Αλωνίσταινα, Ελάτη, Καρκαλού, Στεμνίτσα, Δημητσάνα, Λαγκάδια, Μαγούλιανα, Λεβίδι, Χρυσοβίτσι, Λιμποβίσι το χωριό των Κολοκοτρωναίων κ.α πολλά.

Αυτή η περιήγησή σας στον ορεινό παράδεισο του ελατόφυτου Μαινάλου, ίσως σας κάνει να συνειδητοποιήσετε τελικά, γιατί τον 18ο αιώνα δημιουργήθηκε στην Ευρώπη από ελληνολάτρες του Ρομαντισμού -συνεπαρμένους από την ελληνική μυθολογία και τη λατρεία του Αρκάδα Θεού Πάνα, το ρεύμα γνωστό σαν :

ET IN ARCADIA EGO        είμαι και εγώ Αρκάς